.PNG)
Czym jest wiek biologiczny?
W centrum zainteresowania naukowców znajduje się dziś wiek biologiczny — parametr, który może lepiej niż PESEL odzwierciedlać kondycję organizmu, rezerwy fizjologiczne oraz ryzyko chorób związanych ze starzeniem. Jednym z najciekawszych obszarów badań są tzw. zegary epigenetyczne, analizujące zmiany metylacji DNA związane z procesem starzenia.
Wiek biologiczny opisuje rzeczywisty stopień „zużycia” organizmu.
Uwzględnia m.in.:
To właśnie dlatego osoby w tym samym wieku mogą różnić się:
Zegary epigenetyczne to narzędzia analizujące zmiany metylacji DNA, które zachodzą wraz z wiekiem.
Na podstawie określonych wzorców biologicznych próbują oszacować tempo starzenia organizmu oraz ryzyko chorób związanych z wiekiem.
Jednym z najbardziej zaawansowanych modeli jest GrimAge — zegar epigenetyczny uwzględniający m.in.:
Badania sugerują, że GrimAge może być związany nie tylko z długością życia, ale również z ryzykiem rozwoju zespołu kruchości.
W 2025 roku w The Lancet Healthy Longevity opublikowano systematyczny przegląd i metaanalizę obejmującą ponad 28 000 dorosłych uczestników.
Badacze analizowali zależność między epigenetycznym przyspieszeniem wieku biologicznego (EAA – epigenetic age acceleration) a zespołem kruchości (frailty).
Wyniki wykazały, że:
To sugeruje, że zmiany biologiczne związane ze starzeniem mogą być wykrywalne wcześniej, zanim pojawią się wyraźne konsekwencje zdrowotne.
Frailty to stan zmniejszonej odporności organizmu na stres i obciążenia fizjologiczne.
Może objawiać się:
Co ważne, proces ten często rozwija się stopniowo i przez długi czas może pozostawać subkliniczny.
Publikacja przesuwa uwagę z pytania:
„Ile mamy lat?”
na:
„Jak szybko starzeje się nasz organizm?”
To ważna zmiana w podejściu do zdrowego starzenia i medycyny longevity.
Coraz więcej danych sugeruje, że proces starzenia można analizować biologicznie — zanim pojawią się zaawansowane objawy chorób związanych z wiekiem.
Choć zegary epigenetyczne nadal pozostają głównie narzędziem badawczym, naukowcy coraz częściej wskazują na znaczenie:
Starzenie biologiczne jest procesem wieloczynnikowym i zależy nie tylko od genów, ale również od codziennych nawyków oraz środowiska.
Autorzy podkreślają, że:
Mimo tego wyniki wskazują, że epigenetyczne markery starzenia mogą w przyszłości pomagać we wcześniejszej identyfikacji osób o podwyższonym ryzyku pogorszenia zdrowia i utraty sprawności.
Źródła
Sources:
Sztuczna inteligencja (SI) odgrywa coraz większą rolę w medycynie prewencyjnej i badaniach nad długowiecznością. Dzięki zdolności analizowania ogromnych zbiorów danych – genetycznych, klinicznych, środowiskowych i stylu życia – SI...
Zmieniamy formułę podcastu. Będą się u nas pojawiać goście. W 25. odcinku i zarazem finale 1. sezonu do rozmowy zaprosiliśmy „Faceta od długowieczności” – Michała Wieczorka. Zaczynamy od pytań: co naprawdę działa, jeśli chcesz żyć długo i w zdrowiu?
Świat longevity coraz mocniej skupia się nie tylko na długości życia, ale przede wszystkim na jego jakości. Jednym z najciekawszych kierunków badań ostatnich lat jest wpływ mitochondriów, mikrobioty jelitowej i immunosenescencji na proces starzenia organizmu.
Współczesne systemy ochrony zdrowia stoją dziś przed jednym z największych wyzwań w historii medycyny. Starzenie się społeczeństw, rosnąca liczba chorób przewlekłych oraz coraz większe koszty leczenia sprawiają, że model oparty głównie na reagowaniu na chorobę przestaje być wystarczający.
